Adak Yerine Para Verilebilir mi? Diyanet ve İslam'a Göre Hükmü

Adakta bulunan kişilerin en çok merak ettiği sorulardan biri de "Adak yerine para verilebilir mi?" sorusudur. Özellikle kurban kesmek yerine ihtiyaç sahiplerine para vermenin adağı yerine getirip getirmeyeceği sıkça sorulmaktadır.

İslam hukukuna göre bu sorunun cevabı, adağın nasıl yapıldığına bağlıdır.

Adakta Esas Olan Verilen Sözü Yerine Getirmektir

Adak (nezir), kişinin Allah rızası için normalde üzerine vacip olmayan bir ibadeti kendisine vacip kılmasıdır. Bu nedenle adakta bulunan kişi, Allah'a verdiği sözü yerine getirmekle yükümlüdür.

Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulmaktadır:

"Onlar adaklarını yerine getirirler..."

(İnsan Suresi, 76/7)

Bir başka ayette ise:

"...Adaklarını yerine getirsinler..."

(Hac Suresi, 22/29)

Bu ayetler, adağın yerine getirilmesinin dini bir sorumluluk olduğunu göstermektedir.

Adak Kurbanı Adamışsanız Yerine Para Veremezsiniz

Eğer kişi;

"Şu işim olursa Allah rızası için bir kurban keseceğim."

şeklinde adakta bulunmuşsa, artık yerine getirmesi gereken ibadet kurban kesmektir.

Bu durumda;

• Kurban kesmek yerine para vermek,
• Kurban bedelini bir hayır kurumuna bağışlamak,
• Fakirlere yalnızca nakit dağıtmak,

adak kurbanının yerine geçmez.

Çünkü adakta belirlenen ibadet değiştirilmez. Verilen söz nasıl söylenmişse o şekilde yerine getirilmelidir.

Peki Hiçbir Şekilde Para Verilemez mi?

Elbette ihtiyaç sahiplerine para yardımı yapmak büyük bir sadakadır ve sevabı vardır. Ancak bu yardım, adak borcunu düşürmez.

Yani kişi;

• Hem adak kurbanını kesebilir,
• Hem de ayrıca dilediği kadar para sadakası verebilir.

Bu iki ibadet birbirinin yerine geçmez.

Eğer Adakta Para Vermeyi Adamışsanız

Bazı kişiler ise şu şekilde adakta bulunabilir:

"Şu işim olursa 10.000 TL sadaka vereceğim."

Bu durumda adanan şey para olduğu için, kişinin bu miktarı ihtiyaç sahiplerine vermesi gerekir.

Yani adakta esas olan, kişinin Allah'a hangi ibadeti adadığıdır.

Adak Yerine Başka Bir İbadet Yapılabilir mi?

Hayır.

Örneğin;

• Kurban yerine para vermek,
• Oruç yerine sadaka vermek,
• Sadaka yerine kurban kesmek,

genel olarak geçerli değildir. Çünkü adak, belirlenen ibadetin aynen yerine getirilmesini gerektirir.

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Görüşü

Diyanet İşleri Başkanlığı'na göre, kişi hangi ibadeti adamışsa onu yerine getirmelidir. Kurban adamış olan kimsenin kurbanını kesmesi gerekir; yalnızca parasını dağıtması adak borcunu yerine getirmiş sayılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Adak kurbanının parasını fakirlere dağıtabilir miyim?

Hayır. Eğer adanan şey kurban ise, kurban kesilmelidir.

Kurban bedelini bir derneğe göndersem olur mu?

Evet. Dernek veya vakıf sizin adınıza vekâleten kurbanı kesiyorsa olur. Ancak sadece parayı yardım olarak dağıtıyorsa, adak yerine geçmiş olmaz.

Adak yerine sadaka verilir mi?

Hayır. Sadaka sevap kazandırır ancak adak borcunu düşürmez.

Adak yerine fitre veya zekât verilebilir mi?

Hayır. Fitre, zekât ve adak birbirinden farklı ibadetlerdir ve biri diğerinin yerine geçmez.

Adak, Allah'a verilen bir sözdür ve bu söz hangi ibadet üzerine verilmişse aynı şekilde yerine getirilmelidir. Adak kurbanı adayan bir kişi, kurban kesmek yerine yalnızca para vererek adağını yerine getirmiş olmaz. Ancak kurbanın vekâlet yoluyla güvenilir bir kuruluş tarafından kesilmesini sağlayabilir. Buna ek olarak ihtiyaç sahiplerine para yardımı yapması ise ayrıca sevap kazandıran bir sadaka olur.

Kaynaklar

• Kur'an-ı Kerim
  • İnsan Suresi, 76/7
  • Hac Suresi, 22/29
• Sahih al-Bukhari
• Sahih Muslim
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu fetvaları ve İlmihal II (İbadetler bölümü).